Çin’de geliştirilen Tiangong Ultra, 100 metreyi 8,64 saniyede koşarak Usain Bolt’un 2009 yılında kırdığı 9,58 saniyelik dünya rekorundan daha hızlı bir derece elde etti. Bu sonuç 26 Ağustos 2026’da Pekin’de düzenlenen Dünya İnsansı Robot Oyunları’nın 100 metre finalinde geldi. Organizasyona 666 takımın geliştirdiği 2.000’den fazla robot katıldı ve yarışmalar 51 farklı kategoride düzenlendi.
8,64 saniyelik koşu dikkat çekici. Asıl ilginç hikâye ise robotun bu seviyeye nasıl geldiğinde yatıyor.
Çünkü Tiangong Ultra’nın geliştiricisi olan Beijing Humanoid Robot Innovation Center 2023’te kuruldu. Bir yıl sonra tam boy elektrikli Tiangong ortaya çıktı. 2025’te Tiangong Ultra 100 metreyi 21,50 saniyede koştu. 2026’da süre 8,64 saniyeye indi.
Bu gelişimin arkasında birkaç yıllık bir çalışma bulunuyor. Daha önemlisi, bu çalışma 2023’te başlamıyor.
Beijing Humanoid Robot Innovation Center’ın Kuruluşu
Beijing Humanoid Robot Innovation Center, 2023 yılında Pekin Ekonomik ve Teknolojik Kalkınma Bölgesi’nde kuruldu. Merkez, farklı şirket ve kuruluşların ortak girişimi olarak tasarlandı.
Pekin yönetiminin kuruluş açıklamasına göre merkezin amacı, insansı robotların ortak teknolojilerini geliştirmek ve farklı şirketlerin kullanabileceği bir platform oluşturmaktı. Donanım, büyük yapay zekâ modelleri, hareket kontrolü, işletim sistemi ve geliştirici araçları merkezin çalışma alanları arasında yer aldı.
2024 yılında merkez, Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı ile Pekin yönetiminin ortak kurduğu ulusal-yerel insansı robot inovasyon merkezine dönüştürüldü. Yeni yapı, ortak teknolojilerin geliştirilmesi ve şirketlerin araştırma-geliştirme maliyetlerinin azaltılması hedefiyle konumlandırıldı.
Bu kuruluş modelinin önemli bir tarafı var: Merkez kendi teknolojisini sıfırdan geliştiren tek bir robot şirketi olarak ortaya çıkmadı. Farklı şirketlerin bilgi birikimini, üretim kabiliyetlerini ve araştırma kaynaklarını aynı yapı içinde bir araya getirdi.
Merkezin Arkasındaki Şirketler ve Ekosistem
Merkezin kuruluşunda UBTECH, Beijing Jingcheng Machinery Electric, Xiaomi Robot ve Yizhuang Robot gibi şirket ve kuruluşlar yer aldı. Pekin’in resmi açıklamasında toplam 10 kuruluşun ortak girişiminden söz ediliyor.
Bu yapı, insansı robot geliştirmeyi tek bir şirketin Ar-Ge projesi olmaktan çıkarıp daha geniş bir endüstriyel çalışmaya dönüştürüyor.
Robotun gövdesi, motorları, aktüatörleri, sensörleri, bataryası, yazılımı ve yapay zekâ sistemi farklı uzmanlık alanlarına dayanıyor. Merkezin amacı da bu alanlardaki ortak teknolojilerin geliştirilmesini hızlandırmak.
Beş Aylık Gelişimin Arkasındaki Eski Deneyim
Merkezin 2023’te kurulması ile 2024’te Tiangong’un ortaya çıkması arasında kısa bir süre bulunuyor.
Bu noktada hikâyenin en önemli şirketlerinden biri olan UBTECH devreye giriyor.
UBTECH Mart 2012’de kuruldu. Şirket 2014’te ilk küçük insansı robotu Alpha’yı geliştirdi. 2018’de ilk nesil tam boy insansı robotu Walker ortaya çıktı. Şirketin kendi tarihçesi, bu dönemde servo aktüatör üretiminde de önemli bir kapasite oluşturduğunu gösteriyor.
Dolayısıyla Beijing Humanoid Robot Innovation Center’ın 2023’te kurulması, insansı robot konusunda deneyimsiz bir ekibin ilk kez işe başlaması anlamına gelmiyor.
Merkez kurulduğunda arkasında 12 yıllık UBTECH deneyimi bulunuyordu.
Tiangong’un ortaya çıkışını birkaç aylık bir proje olarak değerlendirmek yerine, yıllar boyunca geliştirilen robotik teknolojilerin yeni bir ortak yapı altında birleştirilmesi olarak görmek daha doğru.
Tiangong’un Ortaya Çıkışı ve Gelişimi
Beijing Humanoid Robot Innovation Center’ın kuruluşundan sonra Tiangong ailesi hızlı biçimde gelişti.
Merkezin geliştirdiği Walker Tienkung serisi tam boy, tamamen elektrikli insansı robotlardan oluşuyor. UBTECH’in teknik belgelerinde serinin 42 serbestlik derecesine kadar yapılandırılabildiği, yüksek hassasiyetli IMU, eklem aktüatörleri ve kuvvet sensörleri kullandığı belirtiliyor. Robotlar yürüme, koşma ve farklı zeminlerde denge sağlama yetenekleriyle tasarlanıyor.
Tiangong’un İlk Nesli
İlk Tiangong 2024 yılında tanıtıldı.
Pekin yönetimi, bu robotu tam boy ve elektrikli bir insansı robot olarak tanımladı. Robotun geliştirilmesinde hareket kontrolü, çevre algılama ve dinamik denge üzerine yoğunlaşıldı.
Bu aşama önemliydi çünkü araştırma laboratuvarlarında kullanılan deneysel robotlardan daha geniş bir platform ortaya çıkmış oldu.
Sonraki dönemde çalışmalar özellikle koşu, denge ve otonom hareket kabiliyeti üzerine yoğunlaştı.
Tiangong Ultra’nın Hızlanması
Tiangong Ultra’nın performansındaki değişim son iki yılda açık biçimde görülebiliyor.
2025 yılında 100 metreyi 21,50 saniyede koştu. 2026 Dünya İnsansı Robot Oyunları’nda önce 9,39 saniyelik derece elde etti, ardından yarı finalde 8,86 saniyeye indi. Finalde ise 8,64 saniyelik sonuç geldi.
2025’ten 2026’ya geçerken 100 metre derecesi yaklaşık 13 saniye iyileşti.
Bu gelişim tek bir parçanın değiştirilmesiyle açıklanamıyor. Robotun aktüatörleri, hareket kontrolü, sensörleri, mekanik yapısı ve enerji yönetimi birlikte geliştiriliyor.
Çin’in İnsansı Robot Ekosistemi
Tiangong’un hızlı gelişimini anlamak için robotun arkasındaki sanayi altyapısına bakmak gerekiyor.
Bir insansı robot üretmek için robotik mühendislerinin bulunması yeterli değil. Motor, aktüatör, redüktör, batarya, sensör, işlemci, güç elektroniği ve hassas mekanik parçaların da üretilebilmesi gerekiyor.
Çin’in son yıllarda elektrikli araç, batarya, elektronik ve endüstriyel robot sektörlerinde oluşturduğu üretim kapasitesi burada önemli bir avantaj sağlıyor.
McKinsey’nin insansı robot tedarik zinciri analizinde de elektrikli araçlarla insansı robotlar arasında motorlar, aktüatörler, güç elektroniği ve batarya teknolojileri gibi alanlarda önemli kesişimler bulunduğu belirtiliyor.
Elektrikli Araç ve Batarya Sektörünün Katkısı
İnsansı robotlar elektrikli araçların küçültülmüş bir versiyonu değil. İki ürün grubunun mühendislik gereksinimleri farklı.
Buna rağmen elektrikli araç sektöründe gelişen bazı teknolojiler robotik için doğrudan değer taşıyor.
Yüksek verimli elektrik motorları, batarya sistemleri, güç elektroniği ve hassas kontrol teknolojileri robotların ihtiyaç duyduğu bileşenlerle kesişiyor.
Çin’in bu alanlarda büyük bir üretim kapasitesine ulaşması, insansı robot üreticilerinin ihtiyaç duyduğu parçaların daha geniş bir tedarik zinciri içinde bulunabilmesini sağlıyor.
Endüstriyel Robotik Birikimi
İnsansı robotların yükselişinde Çin’in daha eski bir robotik deneyimi de bulunuyor.
Ülke uzun süredir otomotiv, elektronik ve üretim sektörlerinde endüstriyel robotlardan yararlanıyor. Bu sektörlerde oluşan mühendislik bilgisi, robotik komponent üretimi ve otomasyon altyapısı insansı robotlara geçişte kullanılabilecek bir temel oluşturuyor.
Böylece yeni bir robot şirketi, ihtiyaç duyduğu bütün teknolojileri kendi bünyesinde geliştirmek zorunda kalmıyor.
Bu nokta, Çin’deki hızlı ilerlemenin önemli nedenlerinden biri.
Boston Dynamics’in Öncülüğü ve Çin’in Hızlı Yükselişi
Tiangong Ultra’nın gelişimini anlamak için Boston Dynamics’in geçmişine bakmak önemli. Şirket, insansı robotların hareket kabiliyetini geliştirme konusunda sektöre uzun yıllar öncülük etti.
Boston Dynamics 1992’de kuruldu. Şirketin Atlas programı 2013’te başladı. İlk Atlas, DARPA’nın insansı robot programı kapsamında geliştirildi ve zorlu arazi koşullarında hareket edebilen iki ayaklı bir robot olarak tasarlandı.
Sonraki yıllarda Atlas’ın koştuğu, zıpladığı, takla attığı, ağır nesneler taşıdığı ve düştükten sonra yeniden ayağa kalktığı videolar yayımlandı. Bu çalışmalar, iki ayaklı robotların denge ve hareket kontrolü konusunda önemli bir mühendislik birikimi oluşturdu.
Atlas’ın hikâyesi aynı zamanda insansı robot teknolojisinin neden uzun yıllar boyunca pahalı ve karmaşık bir araştırma alanı olduğunu gösteriyor.
Atlas’ın Yıllara Yayılan Mühendislik Birikimi
İlk Atlas hidrolik sistem kullanıyordu. Hidrolik aktüatörler yüksek güç ve hızlı hareket sağlıyordu. Bu sayede robot zıplama, koşma ve ağır nesneleri taşıma gibi dinamik hareketleri gerçekleştirebiliyordu.
Boston Dynamics 2024’te tamamen elektrikli yeni Atlas’ı tanıttı. Yeni platform, hidrolik Atlas’ın yerini alacak şekilde geliştirildi ve şirket tarafından endüstriyel kullanım için konumlandırıldı.
Bu geçiş, robotun fiziksel yapısında önemli bir değişim anlamına geliyor. Hidrolik sistemlerden elektrikli aktüatörlere geçiş; enerji kullanımı, bakım, üretim ve robotun gerçek çalışma ortamlarında kullanılabilmesi açısından yeni bir mühendislik aşaması oluşturuyor.
Atlas’ın 2013’ten bu yana geçirdiği gelişim, Boston Dynamics’in insansı robotlarda hareket teknolojisi konusunda ne kadar uzun bir yol katettiğini gösteriyor.
Robotik Yarışının Kapsamı Değişti
İnsansı robot sektöründe bugün daha geniş bir hedef bulunuyor.
Robotun dengede durması, yürümesi ve koşması temel teknolojiler arasında yer alıyor. Bunun üzerine düşük üretim maliyeti, yüksek dayanıklılık, enerji verimliliği, seri üretim ve gerçek çalışma ortamlarında güvenilirlik ekleniyor.
Burada Çinli şirketlerin avantajı ortaya çıkıyor.
UBTECH 2012’den beri insansı robot geliştiriyor. Beijing Humanoid Robot Innovation Center ise 2023’te bu alandaki şirketleri, üretim kuruluşlarını ve araştırma kaynaklarını daha geniş bir ortak yapı altında buluşturdu.
Çin’in elektrikli araç, batarya, elektronik ve endüstriyel robot sektörlerinde oluşturduğu üretim kapasitesi de bu sürece eşlik ediyor.
İnsansı Robotlarda Asıl Teknoloji Yarışı
100 metre koşusu robotların hareket kabiliyetini gösteren çarpıcı bir test. Günlük hayatta kullanılacak bir insansı robot için çok daha fazla yetenek gerekiyor.
Robotun çevresini algılaması, nesneleri kavraması, hareket planlaması, dengesini koruması ve farklı koşullara uyum sağlaması gerekiyor.
Bu nedenle yapay zekâ ile fiziksel robot teknolojisi giderek daha fazla birleşiyor.
Fiziksel Yapay Zekâ ve Hareket Kontrolü
İnsansı robotun çevresini anlaması kadar aldığı kararı fiziksel harekete dönüştürmesi de önemli.
Bir robotun masadaki nesneyi tanıması ilk aşama.
Nesnenin ağırlığını tahmin etmesi, uygun tutuşu seçmesi, kolunu doğru konuma getirmesi ve bu hareket sırasında dengesini koruması ikinci aşama.
Beijing Humanoid Robot Innovation Center’ın kuruluş hedefleri arasında büyük yapay zekâ modelleri ve hareket kontrol sistemlerinin birlikte geliştirilmesi bu nedenle bulunuyor.
2026 Dünya İnsansı Robot Oyunları’nın 51 kategorisinde koşu gibi sporların yanında sanayi ve günlük yaşam senaryolarına yönelik görevlerin bulunması da sektörün yönünü gösteriyor.
Çin’deki Hızlı Gelişimin Formülü
Tiangong’un hikâyesinde tek bir neden bulunmuyor.
UBTECH’in 2012’den gelen insansı robot deneyimi, Beijing Humanoid Robot Innovation Center’ın ortak geliştirme modeli, Çin’in üretim altyapısı, elektrikli araç ve batarya sektörlerinin teknolojik birikimi, yapay zekâ yatırımları ve devlet desteği aynı süreçte birleşiyor.
Bu nedenle 2023’te kurulan bir merkez kısa sürede çalışan bir insansı robot platformu ortaya çıkarabiliyor.
Buradaki temel avantaj birikim.
Yeni şirket ve araştırma merkezleri bu birikimin üzerine kuruluyor.
Yatırımın Rolü
Sermaye de bu süreci hızlandıran temel unsurlardan biri.
Beijing Humanoid Robot Innovation Center 2026’da 7 milyar yuanın üzerinde ilk piyasa odaklı finansman turunu tamamladı. Pekin yönetimine göre kaynaklar Tiangong ve HuiSiKaiWu platformlarının geliştirilmesi ve ölçeklendirilmesine yönlendirilecek.
Bu büyüklükteki yatırımlar daha fazla mühendis, daha fazla prototip, daha fazla test ve daha büyük üretim kapasitesi anlamına geliyor.
Para burada teknolojinin yerine geçmiyor.
Var olan teknolojik birikimin daha hızlı denenmesini ve ölçeklenmesini sağlıyor.
İnsansı Robotların Önündeki Asıl Sınav
Tiangong Ultra’nın 8,64 saniyelik koşusu etkileyici bir mühendislik göstergesi.
Günlük hayatta işe yarayan bir insansı robot için koşu hızından daha önemli başka ölçütler bulunuyor.
Robotun saatler boyunca çalışması, enerji tüketiminin yönetilmesi, nesneleri güvenli biçimde kavraması, farklı ortamlara uyum sağlaması ve insanlarla güvenli biçimde çalışması gerekiyor.
2026 itibarıyla Çin’de insansı robot sektöründe 150’den fazla şirketin faaliyet gösterdiği bildiriliyor. Bu yoğun rekabet, teknolojinin hızlı gelişmesini destekliyor. Aynı zamanda şirketleri robotların gerçek dünyadaki kullanım alanlarını daha hızlı geliştirmeye yöneltiyor.
Tiangong Ultra’nın koşusu bu yarışın en eğlenceli göstergelerinden biri.
Asıl yarış fabrikalarda, depolarda ve insanların yaşadığı ortamlarda yapılacak.
Terminator’dan Kaçış Planımız da İptal
1984 yapımı Terminator filminde T-800’den kaçmanın işe yarayan bir yöntemi vardı:
Koşmak.
O dönemde robot güçlüydü, yorulmuyordu ve insanlardan çok daha dayanıklıydı. İnsanların elindeki küçük avantaj ise hızdı.
2026’da bu avantaj biraz sarsıldı. Tiangong Ultra 100 metreyi 8,64 saniyede koşuyor. Usain Bolt’un rekoru 9,58 saniye.
Dolayısıyla T-800 bir gün gerçekten ortaya çıkarsa, 1984’teki kaçış planını güncellemek gerekebilir. 😀
Üstelik bu robotların gelişim hızı da dikkat çekiyor.
2025’te 21,50 saniye.
2026’da 8,64 saniye.
Aradaki fark, insansı robot teknolojisinin ne kadar hızlı ilerlediğini anlatıyor.
Sonuç: Robotların Bizi Yakalamaya Başladığı Dönem
Tiangong Ultra’nın Usain Bolt’un 100 metre rekorunu geride bırakması, tek başına bir spor haberi olarak görülebilir.
Hikâyenin arkasına bakıldığında ise çok daha büyük bir teknolojik dönüşüm ortaya çıkıyor.
Beijing Humanoid Robot Innovation Center 2023’te kuruldu. Arkasındaki UBTECH ise 2012’den beri insansı robotlar geliştiriyor. Çin’in elektrikli araç, batarya, elektronik ve robotik sektörlerinde oluşturduğu üretim kapasitesi bu teknolojilerin ölçeklenmesini kolaylaştırıyor. Boston Dynamics gibi şirketlerin yıllar boyunca yaptığı robotik araştırmalar da sektörün teknik temelini genişletiyor.
Tiangong Ultra, bu birikimin ne kadar hızlı ürüne dönüştürülebildiğini gösteriyor. Dolayısıyla hikâyenin özeti “Çin robotlara çok para yatırdı” cümlesinden daha geniş.
Deneyim, üretim altyapısı, sermaye, yapay zekâ ve robotik aynı ekosistemde birleştiğinde gelişim hızı da değişiyor.
Terminator’dan kaçma planımızın tamamen iptal olması için biraz daha zaman var.
Fakat robotlar artık koşuyor. Ve bazıları bizden hızlı.

