Nöbetçi Eczaneler
Küresel ısınma, Dünya’nın ortalama yüzey sıcaklığının uzun vadede yükselmesidir. Günümüzdeki ısınmanın temel nedeni, insan faaliyetleri sonucunda atmosferde biriken sera gazlarıdır. Kömür, petrol ve doğal gaz kullanımı, sanayi, ulaşım, tarım ve arazi kullanımındaki değişiklikler atmosferdeki karbondioksit, metan ve diazot monoksit gibi sera gazlarının miktarını artırıyor.
Bu gazlar atmosferde ısının tutulmasını güçlendiriyor. Dünya’nın enerji dengesi değiştikçe gezegenin ortalama yüzey sıcaklığı yükseliyor. Sıcaklık artışı atmosferle sınırlı kalmıyor; okyanuslar, buzullar, deniz seviyesi ve karasal ekosistemler de bu değişimden etkileniyor.
Küresel ısınma yeni bir bilimsel tartışma değil. Atmosferin Dünya’nın sıcaklığı üzerindeki etkisi 19. yüzyılda anlaşılmaya başladı. 20. yüzyılın ortalarından itibaren yapılan düzenli atmosfer ölçümleri ise karbondioksit miktarının sürekli yükseldiğini ortaya koydu.
Bugün küresel ısınmanın gerçekleştiğine ilişkin çok geniş bir bilimsel kanıt birikimi bulunuyor. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ile Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından 1988 yılında kuruldu. IPCC, dünyanın farklı ülkelerindeki bilim insanlarının yayımladığı binlerce araştırmayı değerlendirerek iklim değişikliğinin nedenleri, gözlenen etkileri, gelecekteki riskleri ve çözüm seçenekleri hakkında kapsamlı raporlar hazırlıyor.
IPCC’nin 2021-2023 yılları arasında yayımladığı Altıncı Değerlendirme Raporu, insan faaliyetlerinin atmosferdeki sera gazı miktarını artırarak küresel ısınmaya neden olduğunu açık biçimde ortaya koydu. Rapora göre 2011-2020 dönemindeki küresel yüzey sıcaklığı, 1850-1900 dönemine göre yaklaşık 1,1°C daha yüksekti.
Bu nedenle günümüzde temel mesele Dünya’nın ısınıp ısınmayacağı değil, ısınmanın hangi seviyede duracağı ve bunun iklim sistemi üzerindeki etkilerinin ne kadar büyüyeceği. Geçmişte yapılan bilimsel öngörülerin ne kadarının gerçekleştiği ve gelecekte hangi değişimlerin yaşanabileceği de bu sorunun önemli bir parçasını oluşturuyor.
Küresel Isınma Ne Zaman Gündeme Geldi?
Küresel ısınmanın bilimsel geçmişi Sanayi Devrimi’nden sonraki döneme kadar uzanıyor. Atmosferin Dünya’nın sıcaklığını etkilediğine ilişkin ilk bilimsel çalışmalar 19. yüzyılda ortaya çıktı.
Sera Etkisi 19. Yüzyılda Anlaşılmaya Başlandı
Fransız matematikçi ve fizikçi Joseph Fourier, 1820’lerde atmosferin Dünya’nın sıcaklığını etkilediğini ortaya koydu. İrlandalı fizikçi John Tyndall ise 1850’lerde karbondioksit ve su buharı gibi gazların kızılötesi ışınımı emebildiğini deneylerle gösterdi.
Bu çalışmalar, atmosferin gezegenin sıcaklık dengesinde önemli bir rol oynadığını ortaya koydu.
Arrhenius İnsan Kaynaklı Isınmayı Hesapladı
1896 yılında İsveçli kimyager Svante Arrhenius, atmosferdeki karbondioksit miktarındaki değişimin Dünya’nın sıcaklığı üzerindeki etkisini hesapladı.
Arrhenius’un çalışması, fosil yakıt kullanımının atmosferdeki CO₂ miktarını artırması durumunda küresel sıcaklığın yükselebileceğini ortaya koyan ilk nicel çalışmalardan biri oldu.
Bu dönemde küresel ısınma günlük yaşamı veya devlet politikalarını etkileyen bir konu değildi. Bilim insanlarının temel ilgisi atmosferin fiziksel özelliklerini anlamaktı.
Keeling Eğrisi Atmosferdeki CO₂ Artışını Gösterdi
1958 yılında Amerikalı bilim insanı Charles David Keeling, Hawaii’deki Mauna Loa Gözlemevi’nde atmosferik karbondioksit ölçümlerine başladı.
Keeling’in ölçümleri, atmosferdeki CO₂ miktarının mevsimsel dalgalanmalarla birlikte uzun vadede sürekli yükseldiğini ortaya koydu. Bu kayıtlar günümüzde Keeling Eğrisi olarak biliniyor.
Böylece atmosferdeki karbondioksit artışı teorik bir varsayım olmaktan çıkıp doğrudan ölçülen bir değişim hâline geldi.
Küresel Isınma 1980’lerde Büyük Bir Çevre Sorununa Dönüştü
1970’ler ve 1980’lerde bilgisayar modellerinin gelişmesi, uydu gözlemleri ve atmosfer ölçümlerinin artması iklim biliminin hızla ilerlemesini sağladı.
1988 yılında Birleşmiş Milletler ile Dünya Meteoroloji Örgütü tarafından Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) kuruldu. IPCC’nin görevi iklim değişikliği hakkındaki bilimsel, teknik ve sosyoekonomik bilgileri değerlendirmekti.
1990 yılında yayımlanan ilk IPCC değerlendirme raporu, sonraki yıllarda küresel iklim politikasının bilimsel temelini oluşturdu. IPCC’nin Altıncı Değerlendirme Raporu ise 2023 yılında tamamlandı ve iklim değişikliğinin fiziksel temelleri, etkileri ve çözüm yollarına ilişkin güncel bilimsel değerlendirmeyi ortaya koydu.
Küresel Isınmanın Temel Nedenleri
Küresel sıcaklıkların yükselmesinin arkasında farklı insan faaliyetleri bulunuyor. Bunların ortak noktası atmosfere sera gazı eklemeleri veya doğal karbon yutaklarının kapasitesini azaltmaları.
Fosil Yakıt Kullanımı
Kömür, petrol ve doğal gazın yakılması küresel ısınmanın en büyük kaynaklarından biridir.
Elektrik üretimi, ulaşım, sanayi ve binalarda kullanılan fosil yakıtlar atmosfere büyük miktarda karbondioksit bırakır. Atmosferde uzun süre kalabilen CO₂, insan kaynaklı ısınmanın temel itici güçlerinden biridir.
Birleşmiş Milletler de 19. yüzyıldan bu yana gözlenen iklim değişikliğinin ana nedeninin fosil yakıt kullanımı başta olmak üzere insan faaliyetleri olduğunu belirtiyor.
Sanayi ve Çimento Üretimi
Sanayi sektörü enerji tüketimi ve üretim süreçleri nedeniyle önemli miktarda sera gazı salımı gerçekleştirir.
Çimento üretiminde kullanılan kireçtaşının yüksek sıcaklıkta işlenmesi sırasında da doğrudan karbondioksit açığa çıkar. Demir-çelik, kimya ve diğer ağır sanayi alanları da enerji ve proses kaynaklı emisyonlara katkıda bulunur.
Tarım ve Hayvancılık
Tarım sektörü özellikle metan ve diazot monoksit açısından önem taşır.
Geviş getiren hayvanların sindirim süreçleri metan üretir. Hayvan gübresi ve azotlu gübrelerin kullanımı ise diazot monoksit emisyonlarına katkıda bulunur.
Bu gazların atmosferik miktarı CO₂’den çok daha düşük olsa da küresel ısınma üzerindeki etkileri güçlüdür.
Ormansızlaşma ve Arazi Kullanımı
Ormanlar ve diğer karasal ekosistemler atmosferdeki karbonun bir bölümünü depolar.
Ormanların tarım, yerleşim veya başka amaçlarla yok edilmesi bu karbon depolama kapasitesini azaltır. Bitki ve topraklarda depolanan karbonun atmosfere dönmesi de sera gazı miktarını artırır.
Okyanuslar ve karasal ekosistemler insan kaynaklı CO₂’nin önemli bir bölümünü emmeye devam ediyor. Bu doğal karbon yutaklarının gelecekte ne ölçüde karbon tutabileceği iklim sisteminin önemli konularından biri.
Küresel Isınma Dünya’yı Ne Kadar Isıttı?
Küresel sıcaklık artışını değerlendirirken genellikle 1850-1900 dönemi sanayi öncesi referans olarak kullanılıyor.
IPCC’nin değerlendirmesine göre 2011-2020 döneminde küresel yüzey sıcaklığı bu referans döneme göre yaklaşık 1,1°C daha yüksekti. Bu ısınmanın insan faaliyetlerinden kaynaklandığı konusunda bilimsel güven seviyesi son derece yüksek.
Son yıllardaki veriler ise ısınmanın devam ettiğini gösteriyor.
2025 Yılı Rekor Sıcaklık Döneminin İçinde Yer Aldı
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün 2026 yılında yayımladığı State of the Global Climate 2025 raporuna göre 2015-2025 arasındaki 11 yılın tamamı ölçüm tarihindeki en sıcak 11 yıl oldu.
2025 yılı küresel ortalama sıcaklığı 1850-1900 ortalamasının yaklaşık 1,43°C üzerindeydi ve ölçüm veri setine göre tarihteki ikinci veya üçüncü en sıcak yıl oldu.
Bu veri, küresel ısınmanın uzun vadeli eğiliminin sürdüğünü gösteriyor.
Küresel Isınmanın Bugün Ölçülebilen Sonuçları
Küresel ısınmanın etkilerini artık geleceğe yönelik modeller üzerinden takip etmek gerekmiyor. Dünya’nın fiziksel sistemlerinde gerçekleşen değişikliklerin önemli bir bölümü doğrudan ölçülebiliyor.
NASA‘nın iklim göstergeleri küresel sıcaklık artışı, okyanusların ısınması ve buz tabakalarının küçülmesi gibi değişimleri ayrı ayrı izliyor.
Buzullar ve Buz Tabakaları Küçülüyor
Dağ buzulları, Grönland ve Antarktika’daki buz kütleleri uzun vadeli kayıplar yaşıyor.
NASA’nın uydu verilerine dayanan ölçümleri, Grönland Buz Tabakası’nın 2002-2025 arasında yılda ortalama yaklaşık 264 milyar ton buz kaybettiğini gösteriyor. Bu kayıp küresel deniz seviyesinin yükselmesine de katkıda bulunuyor.
Arktik deniz buzu da uzun vadeli bir küçülme eğilimi taşıyor. NASA, Eylül ayındaki Arktik deniz buzu alanının 1981-2010 ortalamasına göre on yılda yaklaşık %12,2 oranında azaldığını belirtiyor.
Deniz Seviyesi Yükseliyor
Deniz seviyesindeki yükselme küresel ısınmanın günümüzde gerçekleşen sonuçlarından biri.
NASA’ya göre yükselmenin temel nedenleri karasal buzların erimesi ve ısınan deniz suyunun genleşmesi. Günümüzde yükselmenin yaklaşık üçte ikisi karasal buz kaybından, üçte biri ise okyanusların termal genleşmesinden kaynaklanıyor.
Bu süreç kıyı şehirleri, deltalar, alçak adalar ve kıyı ekosistemleri açısından uzun vadeli risk oluşturuyor.
Okyanuslar Isınıyor ve Asitleniyor
Okyanuslar, insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının oluşturduğu fazla enerjinin büyük bölümünü emiyor.
Deniz suyunun ısınması deniz ekosistemlerini etkilerken atmosferdeki CO₂’nin okyanuslar tarafından emilmesi suyun kimyasal yapısını değiştiriyor. Bu süreç okyanus asitlenmesi olarak adlandırılıyor.
Mercan resifleri ve kabuk oluşturan bazı deniz canlıları bu değişime karşı özellikle hassas.
Aşırı Sıcaklar Daha Sık Görülüyor
Sıcak hava dalgaları küresel ısınmanın en belirgin sonuçları arasında yer alıyor.
Daha sıcak bir iklimde aşırı sıcak günlerin görülme ihtimali yükseliyor. IPCC, insan kaynaklı iklim değişikliğinin sıcaklık aşırılıklarını ve çeşitli aşırı hava olaylarını etkilediğine ilişkin güçlü kanıtlar bulunduğunu bildiriyor.
Bu durum sağlık, tarım, enerji tüketimi ve şehir yaşamı üzerinde doğrudan sonuçlar yaratıyor.
Geçmişte Yapılan Küresel Isınma Öngörüleri Ne Kadar Gerçekleşti?
Küresel ısınma hakkında geçmişte yapılan açıklamaları değerlendirirken bilimsel iklim projeksiyonlarının çalışma biçimini dikkate almak gerekiyor.
İklim bilimciler geleceği tek bir sayı üzerinden tahmin etmiyor. Emisyonların gelecekte nasıl değişeceğine ilişkin farklı senaryolar hazırlanıyor ve sıcaklıkların bu senaryolara göre nasıl değişeceği hesaplanıyor.
Bu nedenle geçmişte yapılan bir projeksiyonu değerlendirmek için hangi emisyon senaryosunun kullanıldığı önem taşıyor.
Küresel Sıcaklık Artışı Öngörüsü Gerçekleşti
Geçmiş iklim çalışmalarının temel öngörülerinden biri, atmosferdeki sera gazlarının artmasıyla küresel sıcaklıkların yükseleceğiydi.
Bu öngörü gerçekleşti.
IPCC’nin güncel değerlendirmesi, insan faaliyetlerinin 1850-1900 döneminden bu yana yaklaşık 1,1°C küresel ısınmaya neden olduğunu ortaya koyuyor.
Günümüzde arka arkaya sıcaklık rekorlarının kırılması da bu uzun vadeli eğilimin devam ettiğini gösteriyor. WMO’nun 2025 verileri, 2015-2025 döneminin kayıtlı en sıcak 11 yıllık dönem olduğunu ortaya koyuyor.
Buz Kaybı ve Deniz Seviyesi Yükselmesi Gerçekleşti
Bilimsel modeller uzun süredir sıcaklık artışının buzulların ve büyük buz tabakalarının kaybını hızlandıracağını öngörüyordu.
Bugün bu değişimler uydu ölçümleriyle doğrudan izleniyor.
Grönland’daki buz kaybı, Arktik deniz buzundaki küçülme ve küresel deniz seviyesindeki yükselme, geçmişte öngörülen fiziksel değişimlerin günümüzde gözlenen örneklerini oluşturuyor.
Aşırı Sıcaklıklar Beklenen Değişimlerle Uyumlu
İklim modelleri sıcaklıkların yükselmesiyle sıcak hava dalgalarının daha sık ve şiddetli hâle geleceğini öngörüyordu.
Bugünkü gözlemler bu öngörüyle uyumlu.
IPCC’nin değerlendirmeleri, insan kaynaklı iklim değişikliğinin sıcaklık aşırılıklarını artırdığını ve birçok bölgede aşırı hava olaylarının değiştiğini ortaya koyuyor.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Her sıcak hava dalgasının veya her sel olayının doğrudan küresel ısınmadan kaynaklandığını söylemek mümkün değil. İklim değişikliği belirli olayların olasılığını ve şiddetini değiştirebilir.
Geçmişte Söylenen Hangi Etkiler Henüz Tam Olarak Ortaya Çıkmadı?
Küresel ısınmanın bütün sonuçları aynı hızda ortaya çıkmıyor. Bazı değişimler birkaç on yıl içinde belirginleşirken bazıları okyanusların ve buz tabakalarının yavaş tepkisi nedeniyle çok daha uzun zaman alıyor.
Bu nedenle bugün gözlenmeyen bir etkinin gelecekte ortaya çıkması mümkündür.
Deniz Seviyesindeki Uzun Vadeli Yükselme Devam Edecek
Deniz seviyesindeki yükselme gelecekte de sürecek.
Okyanusların büyük bir ısı kapasitesine sahip olması ve büyük buz kütlelerinin yavaş tepki vermesi, iklim sisteminde uzun süreli bir gecikme yaratıyor.
Bu nedenle bugün sera gazı emisyonlarının azaltılması bile deniz seviyesindeki yükselmeyi kısa sürede durdurmayacak.
Bazı Ekosistem Kayıpları Gelecekte Büyüyebilir
Mercan resifleri, kutup ekosistemleri, yüksek dağ habitatları ve sıcaklığa hassas türler artan baskı altında.
Sıcaklık yükseldikçe bazı türler daha uygun iklim koşullarına doğru hareket edebilir. Hızlı değişimler ise bazı türlerin uyum kapasitesini zorlayabilir.
IPCC, her ek sıcaklık artışının iklim risklerini büyüttüğünü ve bazı ekosistemlerde geri dönüşü zor kayıpların riskini artırdığını belirtiyor.
1,5°C Sınırına Ne Kadar Yakınız?
Paris Anlaşması, küresel ortalama sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 2°C’nin oldukça altında tutmayı ve 1,5°C ile sınırlamak için çaba göstermeyi hedefliyor.
Buradaki 1,5°C değeri tek bir yılın sıcaklığı anlamına gelmiyor. İklim hedefi uzun dönemli küresel sıcaklık ortalaması üzerinden değerlendiriliyor.
2024 yılında yıllık küresel sıcaklık 1,5°C seviyesinin üzerine çıktı. 2025 de bu seviyeye yakın seyretti. WMO’nun 2023-2025 dönemi için hesapladığı üç yıllık ortalama yaklaşık 1,48°C oldu.
Bu nedenle 1,5°C eşiği artık uzak bir gelecek hedefi olarak görülmüyor.
1,5°C’nin Birkaç Yıl Aşılması ile Kalıcı Aşım Aynı Şey Değil
Bir yılın 1,5°C’nin üzerinde olması, Paris Anlaşması’ndaki uzun dönemli sıcaklık sınırının kalıcı olarak aşıldığı anlamına gelmiyor.
Bununla birlikte art arda gelen sıcak yıllar, uzun dönemli ortalamanın da yükseldiğini gösteriyor.
UNEP’in 2025 Emissions Gap Report değerlendirmesine göre mevcut politikalar yüzyıl sonunda yaklaşık 2,8°C küresel ısınmaya işaret ediyor. Ülkelerin mevcut ulusal iklim taahhütlerinin eksiksiz uygulanması durumunda tahmin yaklaşık 2,3-2,5°C aralığında.
Bu rakamlar geleceğin kesin sonucu olarak görülmemeli. Emisyon politikalarındaki değişiklikler, enerji dönüşümü ve teknolojik gelişmeler gelecekteki sıcaklık seviyesini değiştirebilir.
Küresel Isınmada 2026 İtibarıyla Hangi Aşamadayız?
2026 itibarıyla küresel ısınma bilimsel bir gelecek senaryosu olmaktan çıkıp ölçülen bir gerçeklik hâline geldi.
Küresel sıcaklık yaklaşık 1,1°C yükseldi. Son yıllar modern ölçüm döneminin en sıcak yılları arasında yer aldı. Buzullar ve buz tabakaları küçülüyor, deniz seviyesi yükseliyor, okyanuslar ısınıyor ve atmosferdeki sera gazı yoğunluğu artmaya devam ediyor.
Buna karşılık gelecekteki ısınmanın büyüklüğü henüz kesinleşmiş durumda değil.
Mevcut Politikalar Yaklaşık 2,8°C’lik Bir Isınma Yoluna İşaret Ediyor
UNEP’in 2025 değerlendirmesi mevcut politikaların sürmesi durumunda yüzyıl sonundaki ısınmanın yaklaşık 2,8°C olabileceğini ortaya koyuyor.
Mevcut ulusal iklim taahhütlerinin tam olarak uygulanması durumunda bu tahmin 2,3-2,5°C seviyesine düşüyor.
Bu tablo, dünyanın geçmişteki en yüksek emisyon senaryolarından bazılarına kıyasla daha düşük bir yörüngeye geldiğini de gösteriyor. Yenilenebilir enerji kapasitesindeki büyüme, enerji verimliliği ve iklim politikaları geleceğe ilişkin projeksiyonları değiştirdi.
Yine de mevcut ilerleme 1,5°C ve 2°C hedefleriyle uyumlu bir hızda değil.
Emisyonların Azaltılması Geleceği Hâlâ Değiştirebilir
Küresel sıcaklık artışının büyüklüğünü belirleyen temel faktörlerden biri atmosferde biriken toplam CO₂ miktarı.
Bu nedenle önümüzdeki yıllarda emisyonların ne kadar hızlı azaltılacağı büyük önem taşıyor. Her ek ton CO₂, uzun vadeli ısınmaya katkıda bulunuyor.
IPCC’nin değerlendirmeleri, hızlı ve kalıcı sera gazı azaltımlarının gelecekteki ısınmayı sınırlayabileceğini gösteriyor. Aynı şekilde mevcut emisyon düzeylerinin uzun süre devam etmesi daha yüksek sıcaklık seviyelerine ve daha büyük iklim risklerine yol açıyor.
Küresel Isınmanın Gelecekteki Muhtemel Sonuçları
Gelecekte yaşanacak değişimlerin boyutu emisyonların hangi hızda azaltılacağına bağlı.
Sıcaklık yükseldikçe aşırı sıcaklar, bazı bölgelerde kuraklık, yoğun yağış, deniz seviyesi yükselmesi, ekosistem kayıpları ve gıda ile su güvenliği üzerindeki riskler artıyor.
Aşırı Sıcaklar Daha Yaygın Hâle Gelebilir
Küresel ortalama sıcaklık yükseldikçe aşırı sıcakların görülme ihtimali artıyor.
Bu durum özellikle şehirlerde sağlık risklerini büyütebilir. Beton ve asfalt yüzeylerin ısıyı tutmasıyla ortaya çıkan kentsel ısı adası etkisi, küresel ısınmanın şehirlerdeki etkisini daha da belirginleştirebilir.
Kuraklık ve Su Stresi Artabilir
Küresel ısınma yağışları her bölgede aynı yönde değiştirmiyor.
Bazı bölgelerde yağış miktarı azalırken bazı bölgelerde aşırı yağış olayları artabiliyor. Daha yüksek sıcaklıklar aynı zamanda buharlaşmayı artırarak su kaynakları üzerindeki baskıyı büyütebiliyor.
Akdeniz havzası da yüksek sıcaklık, kuraklık ve orman yangınları açısından hassas bölgeler arasında değerlendiriliyor.
Aşırı Yağış ve Sel Riski Bazı Bölgelerde Artabilir
Sıcak hava daha fazla su buharı taşıyabilir. Bu fiziksel özellik, uygun atmosferik koşullar oluştuğunda kısa süreli yoğun yağışların şiddetini artırabilir.
Bu nedenle iklim değişikliğinin bazı bölgelerde kuraklık riskini artırırken başka bölgelerde aşırı yağış ve sel riskini yükseltmesi mümkündür.
Deniz Seviyesi Yükselmesi Yüzyıllar Boyunca Sürebilir
Deniz seviyesindeki yükselme iklim değişikliğinin en uzun süreli sonuçlarından biri.
Okyanusların yavaş ısınması ve buz tabakalarının yavaş tepki vermesi nedeniyle bugün gerçekleşen emisyon azaltımları bile deniz seviyesindeki yükselmeyi hemen durdurmayacak.
NASA’nın verileri deniz seviyesindeki yükselmenin hâlihazırda devam ettiğini ve bunun temel nedenlerinin karasal buz kaybı ile okyanusların ısınması olduğunu gösteriyor.
Küresel Isınmada Geri Dönüş ve Uyum Meselesi
Küresel ısınmanın bütün etkileri aynı ölçüde geri döndürülebilir değil.
Atmosferdeki sera gazı emisyonlarının azaltılması sıcaklık artışının daha fazla ilerlemesini sınırlayabilir. Buna karşılık okyanusların ısınması, buz tabakalarının kaybı ve deniz seviyesindeki yükselme gibi bazı süreçler çok daha uzun zaman ölçeklerinde devam edebilir.
Bu nedenle iklim politikaları iki temel alanda ilerliyor: emisyon azaltımı ve uyum.
Emisyon azaltımı gelecekteki ısınmayı sınırlamayı, uyum çalışmaları ise artık gerçekleşen veya kaçınılması zor hâle gelen etkilerin zararlarını azaltmayı amaçlıyor.
Küresel Isınmanın Bugünkü Tablosu
Küresel ısınma konusunda son birkaç on yılda yapılan bilimsel öngörülerin önemli bir bölümü bugün gözlenen değişimlerle örtüşüyor.
Sıcaklık artışı gerçekleşti. Buzullar ve buz tabakaları küçüldü. Deniz seviyesi yükseldi. Okyanuslar ısındı ve asitlendi. Arktik deniz buzu uzun vadeli küçülme eğilimine girdi. Aşırı sıcakların sıklığı ve şiddeti arttı. Bu değişimlerin önemli bölümü artık uydu, deniz ölçümleri, meteoroloji istasyonları ve diğer gözlem sistemleriyle doğrudan takip ediliyor.
Geleceğe ilişkin tablo ise emisyonların seyrine bağlı.
WMO’nun 2025 verileri son yılların olağanüstü sıcak bir dönem olduğunu gösteriyor. UNEP’in 2025 değerlendirmesi ise mevcut politikaların yüzyıl sonunda yaklaşık 2,8°C’lik bir ısınma yoluna işaret ettiğini ortaya koyuyor.
Bu nedenle küresel ısınma hakkında bugün sorulması gereken temel soru “Dünya ısınacak mı?” değil.
Dünya zaten ısınıyor. Gelecekte ne kadar daha ısınacağı ise bugün yapılan tercihlere bağlı.
Enerji üretiminden ulaşıma, sanayiden tarıma kadar sera gazı emisyonlarını azaltan her politika gelecekteki sıcaklık artışını sınırlandırma potansiyeline sahip. Aynı zamanda artık yaşanan sıcaklık artışına uyum sağlamak, kıyı bölgelerini korumak, su kaynaklarını yönetmek ve şehirleri aşırı sıcaklara hazırlamak da giderek daha önemli hâle geliyor.
Küresel ısınmanın geçmişi bize sürecin nasıl başladığını gösteriyor. Günümüzdeki ölçümler ise geçmişteki bilimsel öngörülerin önemli bölümünün gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Geleceğin ne kadar sıcak olacağı ise henüz kesinleşmiş değil.