Robin Williams: Kahkahanın Ardındaki Adam

Robin Williams, sinema tarihinin en sevilen komedyenlerinden biri olarak hatırlansa da onu yalnızca oynadığı karakterlerle tanımlamak mümkün değildir. Sahnedeki olağanüstü enerjisi, saniyeler içinde farklı seslere ve karakterlere geçebilmesi, doğaçlama yeteneği ve dramatik oyunculuğu onu kendi döneminin en sıra dışı sanatçılarından biri yaptı.

Milyonlarca insan onu Mork & Mindy dizisindeki Mork, Günaydın Vietnam filmindeki Adrian Cronauer, Ölü Ozanlar Derneğindeki John Keating veya Can Dostumdaki Sean Maguire olarak tanıdı. Fakat Robin Williams’ın hayatı, bu karakterlerin toplamından daha genişti.

Williams aynı zamanda hayvanlarla güçlü bağlar kuran, yardım çalışmalarına ciddi zaman ayıran, arkadaşlıklarını hayatının önemli bir parçası haline getiren ve kendi iç dünyasında büyük mücadeleler yaşayan bir insandı. 2001 yılında goril Koko ile yaptığı buluşma, onun insanlarla ve hayvanlarla kurduğu ilişkinin en dikkat çekici örneklerinden biri oldu.

Robin Williams’ın hikâyesi bu nedenle yalnızca bir Hollywood başarı öyküsü değil; mizahın, empatiyle ve insanlarla kurulan bağlarla nasıl iç içe geçebildiğini gösteren sıra dışı bir hayat hikâyesidir.

Robin Williams’ın Komedi Dünyasına Girişi 

Robin McLaurin Williams, 21 Temmuz 1951’de Chicago’da doğdu. Çocukluğu Chicago, Michigan ve daha sonra California’da geçti. San Francisco çevresine taşındıktan sonra lise yıllarında tiyatroyla ilgilenmeye başladı ve sahne performansının onun için doğal bir ifade biçimine dönüştüğü dönem de böylece başladı.

Williams önce oyunculuk eğitimi almak üzere New York’taki Juilliard School’a girdi. Burada geleceğin Superman’i Christopher Reeve ile yakın arkadaş oldu. İkisi yalnızca aynı okulda eğitim görmedi; hayatları boyunca sürecek güçlü bir dostluk kurdu. Televizyon Akademisi’nin biyografisine göre Williams ve Reeve, Juilliard’ın ileri düzey programına seçilen iki öğrenciydi.

Williams’ın oyunculuk eğitimi önemliydi fakat onu asıl farklılaştıran şey kısa süre içinde geliştirdiği doğaçlama anlayışı oldu. California’ya döndükten sonra San Francisco ve Los Angeles’taki komedi kulüplerinde sahne almaya başladı.

Sahnedeki Williams, klasik anlamda espri anlatan bir komedyen değildi. Bir kelimeden başka bir kelimeye, bir sesten başka bir karaktere, gündelik bir gözlemden tamamen absürt bir hikâyeye saniyeler içinde geçebiliyordu. Hızlı konuşması, fiziksel komedisi ve çağrışımlarla ilerleyen doğaçlama tarzı kısa sürede onu diğer komedyenlerden ayırdı. PBS’nin televizyon tarihine ilişkin biyografisinde de Williams’ın San Francisco’daki stand-up döneminde doğaçlamayı sahne performansının merkezine yerleştirdiği belirtiliyor.

Mork ile Gelen Büyük Çıkış 

Williams’ın kariyerindeki büyük kırılma 1978’de geldi. Happy Days dizisinde uzaylı Mork karakterini canlandırdı. Karakterin izleyicide yarattığı etki o kadar güçlüydü ki kısa süre sonra Mork için ayrı bir dizi hazırlandı: Mork & Mindy.

Williams burada Pam Dawber ile birlikte oynadı ve Mork karakteri kısa sürede dönemin en popüler televizyon karakterlerinden birine dönüştü. Dizi 1978’den 1982’ye kadar sürdü.

Mork, Williams’ın komedi anlayışına son derece uygun bir karakterdi. Dünyaya yabancı bir uzaylının insanların gündelik davranışlarını anlamaya çalışması, oyuncuya hem fiziksel komedi hem de doğaçlama için geniş bir alan açıyordu.

Williams böylece yalnızca tanınan bir komedyen olmaktan çıktı ve yıldız haline geldi.

Fakat bu başarı onun kariyerinin son noktası olmayacaktı. Televizyon sayesinde milyonlarca kişiye ulaşan Williams, kısa süre sonra sinemada çok daha farklı bir oyuncu olarak kendisini göstermeye başladı.

Komediden Sinemaya Uzanan Kariyer 

Robin Williams’ın sinema kariyeri, onun yalnızca güldürme yeteneğine sahip olmadığını gösterdi. 1980’de Robert Altman’ın yönettiği Temel Reis ile başrol sinemasına adım attı. Ardından Garp’ın Dünyası ve Moscow on the Hudson gibi yapımlarla oyunculuk alanını genişletti.

Asıl büyük dönüşüm ise 1980’lerin ikinci yarısında yaşandı.

Günaydın Vietnam filminde radyo sunucusu Adrian Cronauer’ı canlandıran Williams, hızlı ve doğaçlama ağırlıklı mizahını dramatik bir hikâyenin içine taşıdı. Bu performans ona ilk Oscar adaylığını getirdi.

İki yıl sonra Ölü Ozanlar Derneği geldi. İngilizce adı Dead Poets Society olan filmdeki John Keating karakteri, Williams’ın kariyerinin en kalıcı rollerinden birine dönüştü. Keating’in öğrencilerine şiire, düşünmeye ve kendi seslerini bulmaya yönelik yaklaşımı, Williams’ın enerjisini bu kez kahkahadan çok ilham duygusuna yöneltti.

1990’larda ise farklı türleri aynı anda taşıyabilen bir yıldız haline geldi. Balıkçı Kral, Hook, Aladdin, Müthiş Dadı ve Jumanji gibi yapımlar onun geniş izleyici kitlesine ulaşmasını sağladı.

Aladdinde seslendirdiği Cin karakteri özellikle dikkat çekiciydi. Williams’ın doğaçlama yeteneği animasyon karakterinin temel özelliklerinden birine dönüştü. Cin, onun sesini ve ritmini kullanarak neredeyse tek başına bir komedi performansına dönüştü.

Komedi ile Dram Arasında Kurduğu Denge 

Williams’ın oyunculuğundaki en önemli özelliklerden biri, komedi ile dram arasında keskin bir çizgi bulunmamasıydı.

Bir sahnede seyirciyi kahkahaya boğan oyuncu, birkaç dakika sonra son derece kırılgan bir karakteri canlandırabiliyordu. Uyanışlar, Balıkçı Kral ve Can Dostum bu açıdan önemlidir.

Can Dostumda Sean Maguire karakterini canlandırması, kariyerinin en önemli dramatik performanslarından biri oldu. Williams bu rolle 1998’de En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar’ını kazandı. Akademi kayıtlarında Günaydın Vietnam, Ölü Ozanlar Derneği, Balıkçı Kral ve Can Dostum performansları için toplam dört oyunculuk adaylığı bulunduğu görülüyor.

Bu başarı, Williams’ın kariyerindeki önemli bir gerçeği ortaya koyuyordu: Seyirci onu komedyen olarak sevmişti fakat oyuncu olarak çok daha geniş bir alana sahipti.

Robin Williams’ın İnsanlara ve Hayvanlara Yaklaşımı

Robin Williams’ı diğer Hollywood yıldızlarından ayıran taraflardan biri, şöhretini yalnızca kariyerinin devamı için kullanmamasıydı.

Williams yıllar boyunca yardım kuruluşlarında yer aldı ve özellikle Comic Relief aracılığıyla evsizler için yürütülen çalışmalara destek verdi. Çocuklar, gaziler ve çeşitli sosyal yardım kuruluşları da destek verdiği alanlar arasındaydı.

Fakat onun insanlarla kurduğu bağ yalnızca yardım kampanyalarından ibaret değildi. Christopher Reeve ile olan dostluğu bunun en bilinen örneklerinden biriydi. İki oyuncunun Juilliard’da başlayan arkadaşlığı yıllar boyunca devam etti. Reeve’in geçirdiği binicilik kazasından sonra Williams’ın arkadaşının yanında olması, bu ilişkinin Hollywood’daki sıradan bir arkadaşlıktan çok daha güçlü olduğunu gösterdi.

Williams’ın insanlara yaklaşımında empati önemli bir yer tutuyordu. Bu özellik, 2001 yılında yaşanan ve hayatının en ilginç anılarından biri haline gelen Koko buluşmasında çok daha farklı bir biçimde ortaya çıktı.

Robin Williams ve Koko’nun Buluşması 

Robin Williams 2001 yılında California’daki The Gorilla Foundation’da Koko adlı gorille tanıştı.

Koko, işaret dili üzerine yürütülen uzun süreli çalışmalarıyla dünya çapında tanınan bir gorildi. Williams’ın ziyaretinden kısa süre önce Koko, yakın arkadaşı olan Michael adlı gorili kaybetmişti. The Gorilla Foundation’ın aktardığına göre Koko, Michael’ın ölümünden sonra aylar boyunca gülmemişti.

Williams ile Koko’nun buluşması ise son derece neşeli geçti. İkili oyun oynadı, birbirlerine dokundu ve güldü. Vakfın arşivlerinde Williams’ın Koko ile buluşmasının ardından gorilin yeniden gülümsediği anlatılıyor.

Bu olayın ilginç tarafı yalnızca Koko’nun Williams’a verdiği tepki değildi. Vakıf, Williams’ın buluşma sırasında alışılmış yüksek enerjili sahne kişiliğinden uzaklaşıp daha sakin ve duyarlı bir hale geldiğini özellikle vurguladı.

Bu buluşmanın ardından Williams, gorillerin korunmasına yönelik çalışmaların da destekçilerinden biri oldu. 2003 yılında Koko ile birlikte hazırlanan bir kamuoyu bilinçlendirme kampanyasında yer aldı.

Koko ile karşılaşması, Williams’ın hayatındaki önemli bir ayrıntıyı gösterir: İnsanları güldüren adam, karşısındaki canlıyla iletişim kurmak için mizahın ötesine geçebiliyordu. Bu açıdan Koko hikâyesi, onun empati yönünü anlatan en güçlü örneklerden biridir.

Kahkahanın Ardındaki Zor Yıllar 

Robin Williams’ın kamuoyunda görünen hayatı büyük başarılarla doluydu. Fakat özel hayatında uzun süre ciddi mücadeleler yaşadı.

Williams, Mork & Mindy döneminde başlayan alkol ve uyuşturucu bağımlılığıyla yıllarca mücadele etti. Kariyerinin ilerleyen dönemlerinde bağımlılıktan uzak durmaya çalıştı ve yardım faaliyetlerine de zaman ayırdı.

Bu mücadele, onun hayatındaki en önemli çelişkilerden birini ortaya çıkarıyordu. İnsanları güldürme konusunda olağanüstü bir yeteneğe sahip olan Williams, kendi hayatında ağır sorunlarla mücadele ediyordu.

2010’lu yıllara gelindiğinde sağlık sorunları da hayatının önemli bir parçası haline geldi. 2014 yılında 63 yaşındayken hayatını kaybetti.

Ölümünün ardından yapılan incelemelerde beyninde yaygın Lewy cisimcikli hastalıkla uyumlu nöropatolojik bulgular tespit edildi. Bu bulgular, hayatının son döneminde yaşadığı bazı nörolojik ve psikolojik sorunların anlaşılmasında önemli bir yere sahip oldu.

Williams’ın son yıllarını yalnızca hastalık üzerinden değerlendirmek ise onun hayatını fazlasıyla daraltır. Çünkü kariyerinin son dönemlerinde de çalışmaya devam etti; televizyona döndü, filmlerde rol aldı ve üretmeyi sürdürdü.

Onun ölümünün ardından ortaya çıkan tablo, dışarıdan görülen neşeli kişilik ile insanın kendi içinde yaşadığı mücadelelerin her zaman aynı olmadığını da hatırlattı.

Robin Williams’ın Ardında Bıraktığı Miras 

Robin Williams’ın mirası, kazandığı ödüllerden veya oynadığı filmlerin sayısından daha büyük.

O, stand-up komedisinin sınırlarını genişleten bir sanatçıydı. Televizyonda bir uzaylı karakterini unutulmaz hale getirdi, sinemada hem çocuklara hem yetişkinlere hitap eden filmlerde oynadı ve dramatik rollerde de ciddi bir oyunculuk gücü ortaya koydu.

Fakat Williams’ın kalıcı olmasının bir başka nedeni daha var.

İnsanlar onu yalnızca güldürdüğü için hatırlamıyor. John Keating gibi karakterlerle ilham, Sean Maguire ile şefkat, Mork ile merak, Cin ile oyunculuk özgürlüğü duygusunu da hatırlıyor.

Koko ile yaşadığı karşılaşma ise bu mirasın sinema perdesinin dışındaki tarafını gösteriyor. Bir gorille kurduğu kısa süreli dostluk, onun hayvanlara yönelik ilgisinin ve insan dışındaki canlılarla iletişim kurma arzusunun sembolik bir örneğine dönüştü.

Robin Williams’ın kariyerini tek bir sıfatla tanımlamak bu nedenle zor. O aynı anda komedyen, oyuncu, doğaçlamacı, seslendirme sanatçısı, yardım gönüllüsü ve çevresindeki insanlara güçlü bağlarla tutunan bir dosttu.

Belki de onu unutulmaz yapan temel özellik tam olarak buydu: Robin Williams, sahnede herkesten daha hızlı konuşan, onlarca karaktere dönüşebilen ve milyonlarca insanı güldüren bir sanatçıydı; fakat bütün bu gürültünün altında başkalarıyla bağ kurmaya çalışan son derece duyarlı bir insan da vardı.

Bu nedenle Robin Williams’ın hikâyesi, yalnızca kahkahanın hikâyesi olarak değil, kahkahanın arkasındaki insanın hikâyesi olarak hatırlanmaya devam ediyor.